|
spotlight | ||||
|
|
||||
|
Op eigen kracht met bestaand talentBen Warner
De aanpak tot aanpakken
Het vorenstaande zal niet onmiddellijk worden ervaren als een opwekkende uitdaging. Het zij zo. De ogen sluiten voor wat dreigt, leidt tot nihilisme, lethargie en desastreuze genoegzaamheid. Ik kan mij goed vinden in een uitspraak die ik niet lang geleden hoorde van onze eerste ruimtevaarder Wubbo Ockels: “ Pessimisme is geen optie. Optimisme is een plicht.”
Laten we de voorwaarden voor krachtdadig en doelgericht handelen er weer bijhalen. Om te beginnen is er voldoende ruimte voor ontplooiing. De omvangrijke en complexe problemen die de mensheid op zich af ziet komen geven gevoegd bij de niet aflatende noodzaak tot actie voor het dagelijkse bestaan meer reden en ruimte tot de ontwikkeling van nieuwe ideeën en toepassingen dan ooit. En niemand zal het Nederland kwalijk nemen als we binnen grenzen van ethiek en medemenselijkheid ons aandeel leveren. Aan de middelen voor ontplooiing ontbreekt het ons land evenmin. Alle eerder genoemde sores en misère ten spijt, Nederland is nog steeds een welvarend land dat het zich kan permitteren menskracht en geld vrij te maken en te bestemmen voor wetenschap, onderzoek, kennisvermeerdering en technologische vindingen die ons zelf aan de slag houden en de wereld vooruithelpen. Noodzakelijke voorwaarde is het maken van keuzes. Zoals eerder aangestipt, we kunnen niet alles tegelijk en moeten zelfs de indruk niet willen wekken dat maar enigszins te denken of zo eigenwijs te zijn, dat we anderen de les lezen. Om die keuzes te maken en tijdig in daden om te zetten is er leiderschap nodig en kan die aloude democratie nog heel goed dienst doen. Om met de laatste beginnen, ik pleit voor een metademocratische aanpak. Het heeft geen zin en het kost te veel tijd en ergernis, met alle verlies van dien aan geld, zin en tempo als elke beslissing tot op het bot moet worden bediscussieerd en veelal eindigt in een vis noch vlees-compromis. De vraagstukken waar we het hier over hebben kunnen niet worden opgelost langs partijpolitieke lijnen, idealen of wensprogramma’s. Anders gezegd: er is geen liberale honger, katholieke armoede of groene werkloosheid. Een metademocratische aanpak zou het volgende inhouden. Nederland zet op een rij aan welke problemen realiter door ons land een goede bijdrage zou kunnen worden geleverd. In concrete, operationele termen. Politieke partijen geven elk voor zich aan welke vraagstukken zij verkiezen om bovenaan de lijst van werk voor de toekomst te zetten, na dit in eigen kring met leden en belangstellenden te hebben bediscussieerd. Verkiezingen wijzen vervolgens uit waaraan zal worden gewerkt. Hierbij stemt Nederland niet op een partij of diens politiek maar op die set van vraagstukken, die men het liefst ziet aangepakt. Die keuze blijft onverkort ook gelden voor opvolgende kabinetten en kan alleen worden veranderd als resultaten aantoonbaar uitblijven. Het leiderschap zal niet in de eerste plaats tot uitdrukking komen in de autoriteit of macht van een persoon. Zoals opgemerkt, daar houden we niet zo van. Het leiderschap moet komen te berusten bij een leidend beginsel: de rationaliteit als uitgangspunt en de logica als kenmerk van het besluitvormend proces. Op deze manier wordt ook eenheid verkregen. De “probleemkeuze” van de bevolking leidt tot een opdracht aan welke regering dan ook, ongeacht samenstelling of partijkleuringen, het hoofdbeleid en de doelen staan daarmee vast en zorgen voor eenheid en eenduidigheid. Ten aanzien van die grote vraagstukken ontstaat er dan een regeringsvorm van nationale eenheid. Voor de overige, doorgaans binnenlandse politieke zaken geldt het normale democratische kiesstelsel en de vernieuwingen die we daarbinnen nog willen toepassen.
Deze aanpak heeft vanaf de aanvang een breed draagvlak en verenigt Nederland op het vlak van enkele hoge doelen, die buiten onszelf liggen, dat wil zeggen het Nederlandse belang overstijgen, Deze wat in managementjargon een outside-in benadering zou worden genoemd neemt de wereld om ons heen als vertrekpunt, poogt verbeteringen aan te dragen op mondiaal niveau en geeft alle reden voor trots. Letterlijk waar een klein land groot in kan zijn. Behalen we dan ook nog resultaten en bij een geconcentreerde en gezamenlijke aanpak mogen vorderingen worden verwacht, dan neemt ook het zelfvertrouwen toe, stijgt Nederland in aanzien en versterkt het onze identiteit. Non nobis tantum nati zou het devies kunnen luiden: Niet alleen voor onszelf zijn we geboren. Blijft over de voorwaarde “talent”. Waar kunnen het beste ons talent op inzetten? “Maar kunnen we ook ons toekomstig brood ermee verdienen,?” zal de nuchtere beoordelaar vragen. Een terechte vraag.
|
|||||
|
02 mrt 06 (update)
gelezen (6305)
