Bewegende Beelden Festival, 11 April 2010

printversie

Fluitsma en Van Tijn zongen het: 15 miljoen mensen op dat kleine stukje aarde, die schrijf je niet de wetten voor, die laat je in hun waarde. Toch blijven we met z’n allen in het keurslijf zitten dat alle bijzondere ideeën en afwijkende initiatieven de kop indrukt. Hoe komt dat? Belemmert een groep persoonlijke ontwikkeling, individueel talent en het vermogen tot excelleren? Is egoïsme dan misschien zo gek nog niet?

‘Groepsgevoel, groepsgedrag en groepsbelang’, daar draait het om. Individuele acties, prestaties worden nauwelijks geaccepteerd. We zijn kuddedieren: we gedragen ons hetzelfde, kleden ons hetzelfde, eten hetzelfde. Eigenlijk is het knap saai aan het worden. We schikken ons, meestal onbewust, naar de codes en wetten van de groep. Hieraan ontsnappen, wordt al gauw egoïstisch of egocentrisch gevonden. Bekende oude Latijnse woorden voor ‘ik’ en het centraal stellen van de ‘jezelf’. Eigenschappen die we nodig hebben om te kunnen excelleren en om ons talent te ontwikkelen. Waarom mogen we ons niet onderscheiden, laten zien waarin we uitblinken?

Fouten maken

Al vroeg leren we om ons te confirmeren aan ‘de groep’. En dat heeft invloed op ons gedrag, op de wegen die we inslaan en op de kansen die we krijgen. ‘Goed naar elkaar luisteren, samen spelen, samen leren’, wordt ons met de paplepel ingegoten. Maar deze spelregels staan ook vrijheid en ontplooiing in de weg als we ons er te veel door laten leiden. Dan vertrouwen we niet meer op onszelf. We denken en beslissen niet meer vanuit ons eigen gevoel, maar laten ons leiden door onzekerheid of zelfs angst. Angst om te falen.

Ons ‘denken’ heeft de overhand gekregen op wat we willen doen. ‘Gevoel’ is voor een groot deel uitgeschakeld. Terwijl gevoel de beste graadmeter is. ‘Je gevoel volgen’, hoe vaak wordt het niet gezegd. Maar hoe vaak doen we dat nog echt? De meeste beslissingen nemen we op basis van rationeel denken en daarbij worden we vaak gedreven door angst. Angst voor de foute gevolgen van onze beslissingen. We willen geen fouten meer maken, terwijl die ‘fouten’ juist nodig zijn om te leren.

Puberen

Pubers beheersen perfect het egoïsme dat nodig is om een eigen plek in te nemen en om grenzen af te bakenen. In feite vertonen ze asociaal gedrag naar hun omgeving. Een vaardigheid die we liever niet willen beheersen. Maar pas als je zelf een plek hebt gevonden, kun je ruimte geven aan anderen. En dat geldt zeker voor relaties. Zorg ervoor dat je eerst jezelf kent en liefhebt, pas dan kun je een ander liefhebben. Je kunt niet geven wat je niet hebt.

Ooit werd mij een bijzondere vraag gesteld: ‘Wie is de belangrijkste persoon in jouw leven?’ Ik beantwoordde de vraag slim met ‘God’. Maar de man bleef doorvragen. Of ik dat wel zeker wist. Of God nog steeds de belangrijkste zou zijn als ik dorstig in de woestijn liep, naast iemand met water. Of ik dan niet alles zou doen om dat water te bemachtigen omdat de belangrijkste persoon…. Hij onderbrak zichzelf en zei dat hij wel iemand wist die me kon helpen. Hij kwam terug met een grote spiegel die hij me voorhield. Dat beeld ben ik nooit vergeten. Het heeft mijn leven veranderd. Voorheen nam ik altijd de ander als vertrekpunt, en was ik asociaal naar mezelf en daardoor in de kern van de zaak ook naar anderen. Ik besefte dat mijn ‘denken’ niet chef binnendienst is, maar mijn ‘gevoel’. Ik ben toen begonnen met het schrijven van mijn boek ‘Licht in het water’. Ik schreef het boek over mijzelf en aan mijzelf. Om te leren hoe ik me kon ontplooien, letterlijk uit de plooi kon halen. Hoe ik weer aan het roer van mijn eigen schip in mijn leven kon staan. Ik ondervond dat egoïsme en discipline de enige leidraad in een leven behoren te zijn.

Stop pamperen

Om het beste uit mensen te halen, moeten zij uit die veilige en voorspelbare machinerie van het denken worden gehaald. Daag mensen uit, stop met pamperen. Het toestaan van gedisciplineerd egoïsme maakt het makkelijker om verantwoordelijkheden te delegeren en om beslissingen te nemen, die aansluiten op de werkelijke doelen. Beloon uitzonderlijke creativiteit en individuele prestaties en stimuleer competitief gedrag. Het versterkt onze spirit om te winnen, maar vooral om ons talent te ontwikkelen en vervolgens om te doen waar we goed in zijn. In de sport uit zich dat in overwinning. In ondernemerschap in winst en succes. En in de samenleving in originaliteit, creativiteit en ontwikkeling.

• 'wijze text . . .' (ome sjak)
• 'Ik vind het een inspirerende tekst. . . .' (Marc P.)
• 'Leuk dat je weer aan het schrijven . . .' (Auke Deelstra)
• 'Laurens, Ik vind je verhaal zeer . . .' (Jan van der Lande)
• Bekijk alle reacties