Verbeeldingskracht en inlevingsvermogen

Je kunt heel confronterend zijn als je praat vanuit je hart. Dat voelen mensen, dat accepteren ze. Dan mag je van hen ook de daad bij het woord voegen. Mensen schreeuwen om leiding. Geef ze die leiding. Maak Nederland wakker voor wat er gaande is in de wereld en begrijp dat veel Nederlanders daar bang voor zijn, en boos over zijn. Biedt mensen weer uitzicht op een toekomst die aantrekkelijk is, waar ze in kunnen geloven. Zolang dat uitzicht – noem het visie, noem het perspectief - er niet is blijft het rommelen in de marge. De vraag die steeds luider aan Nederland gesteld wordt is de vraag die aan iedereen gesteld wordt:‘Wat is onze toegevoegde waarde?’, en: ‘Wat dragen we eigenlijk bij?’. Het antwoord is eenvoudig. We hebben nog steeds te bieden wat altijd al te bieden hadden. Creativiteit, ondernemingszin, handelsgeest, internationale oriëntatie. Verbeeldingskracht en inlevingsvermogen. Net als in de Gouden Eeuw begrijpen wat de tulpen uit Turkije voor onszelf en voor de rest van de wereld kunnen betekenen. Nieuwe marktkansen, economische groei.

Creativiteit en ondernemerschap

Wat de creativiteit betreft: juist de creativiteit wordt in ons onderwijs onvoldoende ontwikkeld. De huidige stand van het onderwijs is een getrouwe afspiegeling van Nederland. Het is niet aan de maat, niet uitdagend en niet inspirerend. Het is er niet op ingericht het allerbeste naar boven te halen wat kinderen en studenten in zich hebben. Er is onvoldoende oog voor de creatieve ontplooiing van het individuele kind. Terwijl creativiteit precies is waarin we ons nog kunnen onderscheiden in een wereld waarin steeds meer mensen heel goedkoop kunnen produceren. Verbeeldingskracht zou wel eens ons belangrijkste concurrentiewapen kunnen zijn. Daarom is het allerbeste onderwijs de allerbeste investering in de toekomst van Nederland. Onze toekomst ligt nu in de luiers, zit nu in de schoolbanken. Geef ze het best denkbare onderwijs. In ons eigen belang. En wat de ondernemingszin betreft is de grootste sta in de weg de erfenis van de 20e eeuw: het sociale stelsel, de verzorgingsstaat - en de daarbij horende regelzucht en regelgeving. Die blokkeren alle dynamiek, die fnuiken het ondernemerschap. Daarom is de Lissabon Agenda goedbedoeld maar onwerkbaar. Het is een dubbele agenda: behoudzucht en dynamiek laten zich niet combineren. We zullen moeten leren loslaten. Niet meer bang zijn om in het diepe te springen. Weer in beweging komen. Of zoals de zwarte Haagse DJ Chuckie ons toeroept vanaf posters en t-shirts: ‘En nu ga je dansen klootzak’.

Energie en enthousiasme

Altijd kwamen de veranderingen van onderop. De regenten en de elite hebben ons nooit echt verder geholpen. Misschien moeten we eerst nog verder wegzakken in de middelmatigheid. Tot genoeg mensen het echt zat zijn. Tot we genoeg penalties gemist hebben. Tot er genoeg kritische massa is om echt aan te pakken. Want de boel moet echt op de schop. We kunnen nog heel veel leren van de nieuwe Nederlanders. Onder hen zit energie en enthousiasme. Daar voel je een nieuw elan. Kijk naar hun bedrijvigheid, kijk hoe ze ondernemend ze zijn. Lees hun boeken - het schrijfplezier en de levenslust spatten er vanaf. Ze gaan ervoor. Ze hebben wat te winnen. We kunnen er ons door laten inspireren. Ons door laten leiden. Het zou toch wat zijn als de eerste rechtstreeks gekozen minister-president van Nederland… een zwarte vrouw is!

*) mr F. Koser Kaya is lid van de Tweede Kamer voor D66, mr A.A. Meiresonne is management trainer en strategisch adviseur en verbonden aan De Baak Management Centrum VNO-NCW

• 'dansen . . .' (eytet)
• 'Een goede beschouwing uit je hart . . .' (Rik Sturmovik)
• 'raaaaaaaaaaaaaaaar . . .' (ik)
• '"Voor wie wacht, komt alles . . .' (Richard de Hoop)
• Bekijk alle reacties